เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 ที่ห้องประชุมราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.)กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) ประชุมร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) เพื่อหารือแนวทางการพัฒนาโครงสร้างส่วนราชการของ สกร. และกำหนดทิศทางการยกระดับ “ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ” จากแหล่งเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อมและดาราศาสตร์ สู่ “ศูนย์การเรียนรู้ตลอดชีวิตต้นแบบ” ของประเทศ พร้อมวางแนวทางปรับโครงสร้างองค์กรเพื่อรองรับภารกิจการส่งเสริมการเรียนรู้ในอนาคต โดยมีนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ผศ.ลิณธิภรณ์ วริณวัชรโรจน์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ดร.คณาพจน์ โจมฤทธิ์ และคุณปารมี ไวจงเจริญ ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นางสาวอ้อนฟ้า เวชชาชีวะ เลขาธิการ ก.พ.ร. ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดี สกร.พร้อมด้วย ดร.รุ่งอรุณ ไสยโสภณ และนายโยฑิน สมโนนนท์ รองอธิบดี สกร. ผู้บริหารสำนักงาน ก.พ.ร. และ สกร. เข้าร่วมประชุม
นายประเสริฐ กล่าวว่า ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพถือเป็นทรัพยากรทางการศึกษาที่มีศักยภาพสูง ตั้งอยู่บนทำเลยุทธศาสตร์ใจกลางกรุงเทพมหานคร จึงควรได้รับการพัฒนาให้เป็น Landmark ด้านการเรียนรู้ของประเทศ และต่อยอดสู่การเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงการศึกษาที่สามารถดึงดูดทั้งเยาวชน ครอบครัว และนักท่องเที่ยวได้ในอนาคต พร้อมยืนยันว่ากระทรวงศึกษาธิการจะสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวอย่างเต็มที่
ด้าน ผศ.ลิณธิภรณ์ ซึ่งได้รับมอบหมายจากนายอัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ รมช.ศึกษาธิการ ให้เป็นประธานการประชุม ได้เสนอแนวทางการบูรณาการความร่วมมือกับภาคเอกชน เพื่อร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้แห่งนี้ โดยระบุว่าหลายภาคส่วนให้ความสนใจเข้าร่วมลงทุน เนื่องจากพื้นที่มีศักยภาพสูง แม้ยังมีข้อจำกัดด้านกฎหมายและระเบียบของกรมธนารักษ์ ซึ่งจำเป็นต้องกำหนดแนวทางดำเนินงานร่วมกันให้เกิดความชัดเจน
ขณะที่ ดร.คณาพจน์ กล่าวถึงรูปแบบการบริหารจัดการพื้นที่ในลักษณะ Multi-use Space ว่า เป็นการเปิดโอกาสให้เกิดความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน (Public-Private Partnership : PPP) ในการจัดนิทรรศการ กิจกรรมสร้างสรรค์ และกิจกรรมเชิงการเรียนรู้ เพื่อเพิ่มศักยภาพการให้บริการแก่ประชาชน ควบคู่กับการสร้างรายได้กลับมาพัฒนาหน่วยงานให้สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
ดร.เกศทิพย์ กล่าวว่า สกร. มีเป้าหมายพัฒนาท้องฟ้าจำลองกรุงเทพให้ก้าวข้ามบทบาทเดิมของการเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อมและดาราศาสตร์ ไปสู่การเป็น “ศูนย์การเรียนรู้ตลอดชีวิต” ที่สะท้อนพันธกิจของ สกร. อย่างครบทุกมิติ ทั้งด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ศิลปวัฒนธรรม อาหาร ดนตรี และการเรียนรู้ร่วมสมัยสำหรับประชาชนทุกช่วงวัย ซึ่งท้องฟ้าจำลองกรุงเทพไม่ใช่เพียงสถานที่จัดกิจกรรมทางวิชาการ แต่ควรได้รับการพัฒนาให้เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ของครอบครัว เป็นพื้นที่สร้างแรงบันดาลใจ และเป็นศูนย์รวมความทรงจำทางประวัติศาสตร์ที่ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงได้ โดย สกร. พร้อมเดินหน้ารักษาและต่อยอดคุณค่าของแหล่งเรียนรู้แห่งนี้ให้อยู่คู่สังคมไทยต่อไป
นางสาวอ้อนฟ้า กล่าวว่า มติเดิมที่กำหนดให้ถ่ายโอนภารกิจของท้องฟ้าจำลองภายในปี 2570 เกิดขึ้นจากบริบทในช่วงเวลาที่แนวทางการพัฒนายังไม่มีความชัดเจน แต่เมื่อบริบททางนโยบายในเรื่องนี้เปลี่ยนไป และกรมส่งเสริมการเรียนรู้มีแผนยุทธศาสตร์และเป้าหมายการดำเนินงานที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น ก็สามารถเสนอ ก.พ.ร. ขอทบทวนมติเดิม เพื่อปรับปรุงกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการให้สอดคล้องกับภารกิจใหม่ได้
ทั่งนี้ที่ประชุมมีมติร่วมกันให้จัดตั้งคณะทำงานร่วมเพื่อจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านองค์กร (OD Transition Plan) พร้อมกำหนดตัวชี้วัด (KPI) ที่ชัดเจน โดยมีเป้าหมายสำคัญในการเสนอแก้ไขกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการ เพื่อจัดตั้ง “กองส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต” รองรับภารกิจด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประเทศแทนแนวทางการยุบเลิกเดิม โดยคณะทำงานจะเร่งศึกษารูปแบบการบริหาร โครงสร้างองค์กร และภารกิจที่เหมาะสมให้แล้วเสร็จภายในเดือนกันยายน 2569 เพื่อผลักดันให้ “ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ” เป็นต้นแบบ (Sandbox) ด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประเทศไทย เป็นพื้นที่นวัตกรรมการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงการศึกษา เทคโนโลยี วัฒนธรรม และความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตอบโจทย์การเรียนรู้ของประชาชนทุกช่วงวัย และขับเคลื่อนประเทศไทยสู่สังคมแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืน
